على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1239

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

حزفة ( hezqat ) ا . ع . گروه مردم و مرغان و زنبور و جز آن . ج : حزق ( hezaq ) . حزقة ( hazoqat ) ص . ع . تنگ و كلان شكم و كوتاه قد كه در رفتن گام نزديك نهد و چون راه رود سرين بجنباند . حزقة ( hozoqqat ) ا و ص . ع . تنگ و كوتاه قد كه جهة كوتاهى قد گام نزديك نهد . و بدخوى . و تنگ كار . و نوعى از بازى كه زبان تازى در ترقيص كودكان گويند « حزقة حزقة ترق عين بقة » . و فى الحديث انه صلى اللّه عليه و آله كان يلعب بالحسن و الحسين و يقول ذلك فترقى الغلام حتى وضع قدميه على صدره عليه الصلاة و السلام . حزقة ( hazoqqat ) ع . ج . حزق . حزقل ( hezqel ) ا . ع . تنگ‌خوى . حزقل ( hezqel ) و حزقيل ( hezqil ) ا خ . ع . نام پيغمبرى . حزك ( hazk ) م . ع . حزكه حزكا ( از باب ضرب ) : پيچيد آن را و افشرد . و حزكه بالحبل : بريسمان بست آن را . حزم ( hazm ) ا . ع . زمين درشت و بلند . ج : حزوم . و استوارى و هشيارى و آگاهى در كار . حزم ( hazm ) م . ع . حزمه حزما ( از باب ضرب ) : استوار بست آن را . و حزم الفرس : تنگ بر بست بر اسب . و حزم الرجل حزما و حزامة و حزومة ( از باب كرم ) : هشيار شد آن مرد در كار خويش . حزم ( hazm ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - استوارى و هشيارى در كار . حزم ( hazam ) ا . ع . برآمدگى تهيگاه اسب . حزم ( hazam ) م . ع . حزم الرجل حزما ( از باب سمع ) : درماند بگلوى آن مرد چيزى . حزم ( hozam ) ا . ع . ج . حزمة . حزم ( hozom ) ع . ج . حزام و ج . حزيم . حزماء ( hozama ' ) ع . ج . حزيم . حزمة ( hozmat ) ا . ع . هر چيز بهم بسته‌اى كه بتوان در زير بغل گرفت و يا زيادتر و يا كمتر . و هر چيز كه دست را پر كند . ج : حزم ( hoz m ) . حزمة ( hazamat ) ع . ج . حازم . حزمة ( hozommat ) ص . ع . كوتاه . حزمر ( hazmar ) ا . ع . ملك و پادشاه . حزمرة ( hazmarat ) ا . ع . حزم و هشيارى در كار . و پرى . حزمرة ( hazmarat ) م . ع . حزمر الكراث حزمرة : شكفته شد گل گندنا . و حزمر القربة : پر كرد مشك را . و حزمر فلان : با حزم و هشيار شد فلان در كار . حزمل ( hezmel ) ا . ع . زن فرومايه و خسيس . حزمور ( hozmur ) ا . ع . اخذه بحزموره : گرفت تمام آن را . حزمى و الله ( hazm - vall he ) . ع . كلمهء قسم بمعنى اما و اللّه يعنى سوگند به خدا . حزن ( hazn ) ا . ع . زمين درشت - ضد سهل - ج : حزون . و شهرهاى تازيان . و حزن بنى يربوع : بهترين مرغزارهاى تازيان است . و منه من تربع الحزن و تشتى الضمان و تقيظ الشرف فقد اخصب . حزن ( hozn ) م . ع . حزنه الامر حزنا ( از باب نصر ) : اندوهناك گردانيد وى را آن كار . و حزنه حزنا : قرار داد در آن اندوه . حزن ( hozn ) و ( hazan ) ا . ع . اندوه . ج : احزان . و عام الحزن : سال وفات خديجه و ابو طالب . حزن ( hozn ) و ( hazan ) م . ع . حزن حزنا ( از باب نصر ) و حزن و حزنا ( از باب سمع ) : اندوهگين شد . حزن ( hozn ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اندوه و غم و آزردگى و دلتنگى . حزن ( hazen ) و ( hazon ) ص . ع . اندوهگين . حزن ( hozan ) ع . ج . حزنة . حزناء ( hozan ' ) ع . ج . حزين . حزنان ( hazn n ) ص . ع . اندوهناك . ج : حزانى . حزنبل ( hazanbal ) ا . ع . زن گول . و مرد كوتاه استوار خلقت . و عجوز فانى و ستبر لب . و بلند زهار از فرجهاى زنان و جز آن . و بيخى كه از طرف شام و بيت المقدس آورند . حزنة ( haznat ) ا . ع . زمين درشت . حزنة ( hoznat ) ا . ع . كوتاه درشت . ج : حزن ( hozan ) . حزنى ( hazniy ) ص . ع . بعير حزنى : شترى كه در زمين درشت چرا كند . حزو ( hazv ) م . ع . حزوت النخل و غيره حزوا ( از باب نصر ) : تخمين كردم بار آن خرما بن و جز آن را . و حزوت الشيئ : اندازه كردم آن چيز را . و حزا السراب الشخص : برداشت سراب آن شخص را . و حزا فلان : فال گوئى كرد فلان و از غيب خبر داد . و نيز حزو : زجر كردن . حزوارة ( hezv rat ) ا . ع . پشتهء خرد . ج : حزاوير . حزور ( hazvar ) و ( hazavvar ) ا . ع . كودك رسيده و زورمند شده . ج : حزاورة . و مرد ضعيف و قوى - از اضداد است . حزور ( hozur ) م . ع . ترش گرديدن ( و الفعل من نصر ) . حزورة ( hazvarat ) ا . ع . ناقهء رام . و پشتهء خرد . ج : حزاور و حزاورة . و ا خ :